NIEUWSBRIEF

TEKST EN PORTRETFOTO: WARD JOPPEN
FOTO’S: SIMON BELLEFROID



Er is iets dat men een perpetuum mobile noemt. Of eigenlijk: er is niets dat men zo noemt, aangezien de moderne wetenschap het erover eens is dat zo’n machine niet kan bestaan. In elk geval: het is een machine die uit zichzelf blijft voortbewegen, en nooit stopt, omdat het meer energie creëert dan het verbruikt. Dit betekent dat de perpetuum mobile, in theorie, een eindeloze bron is van gratis energie. Er is geen nood aan grondstoffen om dit ding te laten draaien, dus je kunt vaarwel zeggen tegen de conflicten in het Midden-Oosten, de Russische gaspolitiek en de armoede in sub-Saharaans Afrika. Juicht, hippies: we zijn slechts één uitvinding verwijderd van wereldvrede.

Jammer alleen dat dit hele gratis-energie-dingetje de grondregel schendt van de thermodynamica, de wetenschap die aan de basis ligt van zo ongeveer alles om ons heen. De grondregel van de thermodynamica stelt dat het onmogelijk is om een energieoverschot te creëren. Om de zaken nog erger te maken voor de perpetuum mobile: deze regel van het behoud van energie is ontstaan uit ervaring en nog nooit is het tegendeel bewezen. Desondanks betekende dit niet het einde van de al vierhonderd jaar durende zoektocht naar onbeperkte energie. Sinds de wetenschappers niet meer omkijken naar deze utopische toestellen, is het de heilige graal van de pseudowetenschappen geworden.

Eén van deze enthousiastelingen is Wessel Di Wesselli, een 70 jaar oude man die al sinds zijn twaalfde werkt aan zijn perpetuum mobile. Hij bevindt zich ook in een voortdurend conflict met de thermodynamica, die hij omschrijft als “een gigantische misvatting en een werktuig van multinationals.” Om de wereld ervan te overtuigen dat hun begrip van energie fout is, valt hij mensen op straat en op universiteiten lastig met verontrustende vragen en chaotische theorieën, aangevuld met tekeningen en teksten. Er zijn mensen die hem gek noemen en de academische elite veracht hem. Maar hij zou niet de eerste kunstenaar of wetenschapper zijn die na zijn dood een visionair wordt genoemd. Via via kwam ik aan zijn adres—de man leeft zonder telefoon of internet—en we spraken af in een café. Onzin of niet, ik verheug me erop te horen hoe ik energie kan oogsten.

Wessel Di Wesselli: Hoeveel is één plus één?

VICE: Twee?

Ben je dood?

Sorry? Ik ben er vrij zeker van dat mijn hart nog klopt.

Maar hoe kan één plus één twee zijn, als je ouders je verwekt hebben? Je bent een levende persoon, nietwaar? Wat is energie volgens jou?

Wacht even, ik ben hier om u te interviewen, meneer Di Wesselli. U gaat me niet in een of andere Socratische val laten lopen. Wat is energie volgens u?

Wetenschappers zullen voornamelijk formules als antwoord geven. Maar formules zijn onderdeel van een abstracte taal die niet in staat is om de diversiteit rondom ons in kaart te brengen. Geleerden raken ook heel makkelijk in de war omdat ze enkel kunnen denken binnen de grenzen die hen aangeleerd zijn. Er is, bijvoorbeeld, de reusachtige misvatting dat warmte een vorm van energie is. Ik geloof dat niet. Ik bedoel, een fiets werkt door druk op de pedalen uit te oefenen en op een vergelijkbare manier werkt een auto door druk op de cilinderkoppen. Tijdens de industriële revolutie verwarden mensen druk op de stoomkleppen als energie uit hitte. In feite was de druk de energie; warmte is enkel een tussenliggende factor. Daarom vind ik de thermodynamica onzin.

Als dat waar is, waarom is er dan geen school binnen de fysica die warmte als tussenliggende factor ziet?

De wetenschap, of, zoals ik het noem: de tirannie van de thermodynamica, wordt gecontroleerd door de olie-industrie. Ik vermoed dat wetenschappers met ze meewerken zodat ze royaal gefinancierd kunnen worden, net zoals China in de jaren twintig van de vorige eeuw. Ze gaven iedereen olielampen en mensen waren plots afhankelijk van olie. Vervolgens ontdoen ze zich van alle alternatieven. Op het Autosalon in Brussel in 1911 was er al een electrische auto, en toch rijden we vandaag de dag nog steeds op diesel en benzine. Hoeveel ontwerpen zijn er gestolen of worden er verstopt in de kluizen van multinationals? Waarom wordt de Citroën 2PK niet meer gemaakt, een lichte en makkelijke auto? Waarom gebruiken we nog steeds twee ton staal om tachtig kilo mens te vervoeren? Het is allemaal olietiek, mogelijk gemaakt door de thermodynamica.

Hoezo?

We trappen erin omdat auto’s warm worden als we ermee rijden, zelfs al is het mogelijk om op luchtdruk alleen te rijden. In het Frans noemen ze een bestuurder zelfs een chauffeur, wat letterlijk ‘verwarmer’ betekent. We worden misleid door dezelfde oververhitte Hitler-economie, toen iedereen een Volkswagen had. We identificeren ons zelfs met de auto als we zeggen ‘‘ik sta daar geparkeerd’’ of “je wordt weggesleept”. Met dit auto-nazisme creëren wij, mensen, onze eigen ondergang. Ik deed het experiment ooit met een auto in een container. Na een uur stikte het door de eigen uitlaatgassen en sloeg de motor af. Er is een verzadigingsniveau voor hedendaagse auto’s, en sinds de Club van Rome in 1972 zou iedereen dat moeten weten. Ik doneer mijn uitvindingen aan Obama, het Amerikaanse volk en eigenlijk alle Geallieerde landen uit de Tweede Wereldoorlog, zodat de wereld een schonere en vredigere plaats kan zijn—zonder thermodynamica.

Blijkbaar bent u op een kruistocht tegen de thermodynamica. Is dit omdat de grondregels het idee van een perpetuum mobile verbieden?

Rebelleren is gezond. Als Edison naar zijn collega’s had geluisterd, zouden we geen gloeilampen hebben. Ik wil mezelf niet vergelijken met Edison of Copernicus, maar ik verzet me heftig tegen het accepteren dat iets waar is zonder het volledig te begrijpen. Zelfs een intelligente gast als Leonardo Da Vinci trok de foute conclusie dat een perpetuum mobile nooit uitgevonden zou kunnen worden, omdat hij niet kon bedenken hoe er een te bouwen. In feite zijn er overal rondom ons perpetua mobila. Newton, bijvoorbeeld, merkte de appel op die van de boom viel. De appel verandert langzaam in mineralen die opnieuw door de boom worden opgepikt. Het is een natuurlijke perpetuum mobile.

---

Laat een reactie achter