NIEUWSBRIEF

TERRY GILLIAM

INTERVIEW DOOR NICK GAZIN
PORTRETTEN DOOR ALEX STURROCK



Terry Gilliam is begonnen als de populairste gast van de middelbare school en heeft daarna zowat alleen maar banen gehad waarover anderen alleen maar kunnen fantaseren, en samengewerkt met mensen die anderen altijd al hebben willen ontmoeten of zijn. Hij heeft samengewerkt met Harvey Kurtzman tijdens zijn langstlopende tijdschriftproject in de dagen na Mad Magazine. Hij zat in Monty Python, waar hij de maffe animaties en vreemde visuals voor zijn rekening nam. Verder heeft hij ook een aantal grootse, geweldige en donkere films gemaakt zoals Time Bandits, Brazil, 12 Monkeys, The Fisher King en Fear and Loathing in Las Vegas. George Harrison, aka de beste Beatle, was zijn allergrootste fan. Gilliam is een genie. Ik denk dat de dingen hem altijd zo gemakkelijk zijn afgegaan dat hij wel de moeilijkste films moest maken om zich niet te hoeven vervelen. De persoon die eerst dit interview zou doen is gestorven ofzo, dus ik werd op het allerlaatste moment opgebeld om voor hem in te springen. Ik had geen tijd om onderzoek te doen, hoewel ik veel van mijn vormende jaren heb zitten obsederen over Terry Gilliam. Die obsessie begon pas te vervagen toen ik begon te fantaseren over hoe het moest zijn om Terry Gilliam te zijn. Dit interview bevat dus wat van de gewoonlijke inhoud die je krijgt wanneer je praat met iemand die zo beroemd is als hij. Maar ik wou ook weten wat volgens hem de verhouding is tussen hoop en depressie en zijn creatieve werk. Ik weet niet of ik het goed gedaan heb of niet. Ik heb zijn laatste paar films niet gezien. Ik hoop alleen dat hij niet heeft opgehangen met de gedachte, “Wat een lul.”

Vice: Ik zou willen beginnen met iets dat mij aan het hart ligt. Ik hou enorm veel van Mad en van Harvey Kurtzman, dus ik zou je willen vragen over hoe het was om daarmee op te groeien en over je uiteindelijke samenwerking met Harvey.
Terry Gilliam: Nou, wat mij betreft was Mad HET magazine toen ik een tiener was. Het was zo intelligent en grappig en zo… verkeerd.

Het was fantastisch—die bom in de brievenbus op de brievenpagina.
Ja, het was allemaal heel bevrijdend. Het had iets van, “Wauw!” Je kon haast niet wachten op het volgende nummer. En de illustraties waren geweldig. Jack Davis, Wally Wood, Willie Elder… Het ging niet alleen om anarchie en vernietiging. Het was echt slim opgevat. Die gasten waren steengoed in satire. Ze maakten satire van wat er op dat moment ook gaande was, of het nu ging om andere comics, televisie of films. Het was een fantastische, grappige spiegel die de wereld werd voorgehouden. Ik was natuurlijk een enorme fan en leerde cartoons tekenen zoals die gasten. De vrouwen die Wally Wood tekende waren zo sexy dat ik het gevoel had dat ik naar pornografie aan het kijken was en het magazine voor mijn ouders verstopte omdat ik me schuldig voelde.

Zo weet je dat je met grote kunst te maken hebt. Ik herinner me nog dat ik de eerste zes nummers heb gezien. Mijn pa had ze. Ik weet niet meer wanneer het eerste nummer is verschenen? ’52? ’51? Maar het was wel op het randje, ook vandaag nog. De seks en het geweld zijn eigenlijk maar oppervlakkig, het gaat veel dieper dan dat.
Er was in die tijd niets dat ermee kon worden vergeleken, en dus was er ook geen concurrentie. Elke striptekenaar van mijn generatie is er zwaar door geraakt en beïnvloed. Harvey werd een soort van god voor ons allemaal.

Je hebt Harvey geholpen met Help! Magazine, samen met Robert Crumb en enkele andere grootheden.
Dat was nadat Harvey uit Mad en zijn andere magazines was gestapt en Humbug en Trump kwamen en gingen. maar Help! leek daarentegen een eigen leven te gaan leiden. Ik zat toen nog op de universiteit. Ik had er samen met een paar vrienden het kunst- en literatuurblad overgenomen en er een humormagazine van gemaakt. Help! was op vele manieren ons voorbeeld. Ons magazine heette Fang.

Je zat op het Occidental College in Los Angeles, toch?
Ja. We begonnen parodieën te maken op dingen als West Side Story. Ik stuurde een kopie van ons blad naar Harvey en hij schreef een fijne brief terug en dat was het voor mij—ik moest gewoon naar New York om die gast te ontmoeten. Ik wou deel uitmaken van die wereld. Ik schreef een brief terug waarin ik zei dat ik overwoog naar New York te komen nadat ik was afgestuurd en hij antwoordde, “Vergeet het. Je hebt hier niets te zoeken, we hebben niets voor je.” En ik zei, “Nee, nee, ik kom.”

Mooi.
Het was echt grappig, ik was die zomer een boek aan het lezen dat Act One heette. Het was de autobiografie van Moss Hart, een ontzettend succesvolle toneelschrijver. Zijn verhaal was dat van een onervaren gast die naar New York gaat om er zijn held te ontmoeten en uiteindelijk beginnen ze samen te schrijven—en dat is exact wat mij is overkomen. Ik heb Harvey ontmoet in het Algonquin Hotel, dat op dat moment bekend stond om zijn ronde tafel waar Robert Benchley en Dorothy Parker en al die briljante mensen in de jaren veertig samen aan hebben gezeten. Ik klopte aan op de deur van zijn suite, en het was niet Harvey die daar binnen zat maar Willie Elder en Al Jaffee en Arnold Roth. Ze waren allemaal bezig aan het eerste nummer van Little Annie Fanny.

Oh mijn god.
Het was alsof ik de Olympus had beklommen en oog in oog stond met de goden. Uiteindelijk is Harvey ook op komen dagen en nu komt het moment waarop het grote geluk zijn deel deed: de gast die als assistent redacteur werkte ging ermee stoppen en ze waren op zoek naar iemand die bereid was om voor bijna niets te werken. Ik stond daar dus op dat moment en daarmee was de kous af.