NIEUWSBRIEF

INTERVIEW EN PORTRET DOOR TOMOKAZU KOSUGA
VERTAALD DOOR LENA OISHI



Er leeft in Japan een monster dat Nobuyoshi Araki heet en onophoudelijk fotoboeken publiceert—450 al!—en nog iedere dag nieuwe foto’s neemt. Wie hem niet kent zou, op het eerste gezicht, hem kunnen afschrijven als een geile, oude man. Er zijn zeker momenten dat zijn thema’s supererotisch geladen zijn, en niet alleen wanneer hij vrouwen fotografeert. Wie anders kan een foto nemen van aarde, die zo erg op een vagina lijkt dat het prima als masturbatiemateriaal kan dienen? Alleen Araki. Van de ontelbare hoeveelheid fotografen in de wereld is er geen enkele zoals Araki, bij wie fotografie in elke ademtocht zit, die voortdurend werk produceert en zo’n 20 boeken per jaar publiceert—een prestatie die hij vooral kan verwezenlijken door zich te concentreren op het dagelijkse leven. Daarnaast schrijft hij nog eens boeken over fotografie. Zijn magische woorden maken zijn beelden zo mogelijk nog krachtiger. Helaas worden de meeste van zijn boeken alleen in het Japans gepubliceerd, en kunnen wij geen Japans lezen. Daarom stuurden we Tomo van Vice Japan op stap om met Araki te praten. Die was het echter zo beu om interviews te geven dat hij onze man van bij het begin onderuit wilde halen. Tomo van zijn kant wilde daar niet van weten: hij had niet voor niets zijn lessen links laten liggen en elk boek van Araki dat in de schoolbibliotheek stond gelezen. Aldus begint een ongekende meting van wilskracht, met fotografie als onderwerp...


Vice: Vandaag wilde ik het met u even hebben over uw foto’s.

Click here for a slide show of Nobuyoshi's Work.

Nobuyoshi Araki: Kijk, als je iets over mijn foto’s wilt weten, lees dan gewoon een boek ofzo. Jullie interviewers stellen altijd dezelfde verdomde vragen. Wat wil je nu feitelijk weten?

Okee, kan je iets vertellen over de eerste keer dat je een camera hebt genomen en...

Nee, nee, nee, vergeet het maar! Laat maar! Ik stap maar eens op. Waarom ga je niet wat TV kijken of zo? Maar laat mij met rust. Ik ben dit zo fucking moe. Dat zijn dingen die je al lang zou moeten weten. Je vraagt niet eens naar mijn huidige projecten. Naar mijn eerste fucking foto vragen—zielig. Ik heb jou niet nodig, jij hoeft dit artikel over mij niet te schrijven zodat mensen die mij niet kennen iets over mij zouden kunnen lezen, begrijp je? Het kan me geen fuck schelen. Geld, beroemd worden. Dat heb ik allemaal niet meer nodig.

Okee, kan ik je dan iets vragen over de fotoboeken die je gepubliceerd hebt?

Nog zo’n domme vraag. Ik heb godbetert 450 boeken. Over welke wilde je iets weten?

In Erotos maakte je arrangementen van gewone bloemen en scheurtjes in de grond zodat die op mannelijke en vrouwelijke genitaliën leken. Waarom denk je dat je foto’s zo erotisch geladen lijken?

Omdat ik ze gemaakt heb. Dat zijn mijn foto’s. Jij vraagt je af waarom ze erotisch geladen zijn? Ze zijn wat ze zijn, begrijp je? Ga je nu echt zulke achterlijke vragen blijven stellen voor je artikeltje? Kom op! Je kan toch veel betere dingen vragen. Ik heb die vraag al een miljoen keer gehad.

Laten we het dan hebben over je boek Kofuku Shashin (Foto’s van Geluk). In vergelijking met je oudere foto’s hebben deze meer weg van het soort fotootjes dat vaders op zak hebben van hun gezin. Daarmee overschrijden ze een soort taboe dat over je vorige foto’s hing. Wat bracht zo’n plotse verandering in perspectief bij jou teweeg?

Heb je dat zelf gezien? Je bent niet zo dom als ik dacht. (lacht) Het ligt er waarschijnlijk aan dat ik, op dit moment, geloof dat geluk ‘de beste staat van zijn’ is. Meer niet. In plaats van professionele foto’s te nemen, wil ik dat mijn werk iets intiems heeft, alsof het onderwerp werd gefotografeerd door iemand uit diens onmiddellijke omgeving. Nu ik ouder ben kan ik eindelijk bevestigen dat geluk wel degelijk de beste staat is om je in te bevinden. Vrij slap, niet? Als jonge man probeer je afstand te houden van het onderwerp en om heel cool over alles te doen, maar dit is wat je uiteindelijk zal gaan voelen. Het viel mij ook op dat zowel professionele als amateurfotografen dit soort beeldjes niet meer maken. Dus probeerde ik het eens en, weet je? Het was een stuk moeilijker dan dingen fotograferen voor bijvoorbeeld Erotos. Voor Erotos was het gewoon een kwestie om zo geil mogelijk te staan, en dat werkte, maar voor Kofuku Shashin moest ik echt een band scheppen met het onderwerp. Dat is andere koek.

Aha. In dit soort fotografie loop je snel het gevaar dat de beelden erg professioneel overkomen, iets wat jij perse wilde voorkomen.

Inderdaad. Iedereen definieert ‘kunst’ als afstand nemen van iets dat vertrouwd of dierbaar is. Ik ga eerder van een standpunt uit dat je kunst niet kan ‘maken’, dat je een foto niet kan ‘maken’. Dat gezegd hebbende, moet ik wel toegeven dat het aanvankelijke concept van Erotos was om een boek te maken met de ultieme foto’s zodat het publiek gedwongen zou zijn de foto’s te begrijpen zonder enige uitleg. Ik beweer nu niet dat dat slecht was, of een vergissing bleek. Het gaat er niet om dat iets beter is dan iets anders, maar in het opzicht van waar ik nu ben, spreekt de idee achter Kofuku Shashin me veel meer aan. Ik ben ouder en wijzer geworden, neem ik aan, haha. Niet dat ik ooit mijn erotische energie zal opgeven. Als je dat ooit verliest, verlies je de kracht om te leven. Het is in ieder geval moeilijk te geloven dat die twee boeken, als je ze naast elkaar legt, van dezelfde fotograaf afkomstig zijn, niet? Er zitten zo’n vijftal Araki’s in mij.

Kofuku Shashin bestaat voornamelijk uit momentopnames. Vraag je aan elke persoon de toestemming om hen op straat te fotograferen?

Vroeger kende niemand me en kon ik stiekem foto’s nemen van willekeurige voorbijgangers. Nu kan dat niet meer, omdat zij mij al herkend hebben, wat wil zeggen dat ik met hen moet communiceren voor ik een foto kan nemen. Uiteindelijk is dat het beste voor beide partijen, denk ik, omdat we elkaars bestaan erkennen. Ik maak hen wat aan het lachen, zodat ze hun dagelijkse problemen even vergeten en zo met mij eventjes in een andere tijd stappen. Dat is het moment waarop ik mijn foto maak. Dat maakt het zoveel echter. Natuurlijk is de ruimtelijke ordening, de relatie die we op dat moment creëren, ook belangrijk, maar de tijd die we met elkaar doorbrengen is mij veel dierbaarder. Om het even pedant uit te drukken, vind ik dat ik eerder een kader maak voor ‘tijd’ dan voor ‘ruimte’. Dat maakt mijn foto’s anders dan de anderen. Daar ligt ook het geluk, zie je? In de tijd die je met elkaar doorbrengt.

Ik neem aan dat dat de reden is waarom de uitdrukkingen van de mensen in die foto’s er zo uit springen.

Natuurlijk, omdat de ‘foto’s van geluk’ die ik nu maak, volledig gebaseerd zijn op het delen van geluk met elkaar op dat moment. Er blijft een beetje zelfbewustzijn hangen, maar dat maakt het des te mooier, vind ik, om een vluchtige glimlach te fotograferen dan een gesofisticeerd portret.

Ooit zei je echter dat ‘een camera een penis is’, en was het je doel om je gereedschap op je onderwerpen los te laten.

Ja, maar nu is het een kut geworden, het tegenovergestelde. Ik ben nu degene die accepteert en omhelst, net als een vagina.

Ik begrijp het. Voor je Nihonjin No Kao-project (‘Gezichten van Japan’) reisde je naar verschillende prefecturen in Japan en heb je er de burgers in beeld gebracht. Ik heb gehoord dat je iedereen, maakt niet uit wie, die op de advertentie reageert of meekomt fotografeert.

Dat is niets opmerkelijks, hoor, want de wereld om ons heen is zo schitterend dat je niet anders kan dan alles ervan te fotograferen. Ik heb al gehoord van ‘artistieke expressie’, maar ik ben ervan overtuigd dat de mensen die zichzelf uitdrukken de echte onderwerpen zijn, snap je? Het draait niet om de fotograaf of wat die probeert uit te drukken. Zo werkt het niet.


CONTINUED
NOBUYOSHI ARAKI | 1 | 2 |

< VORIGE

MEER UIT DIT NUMMER

VOLGENDE >