|
|
DOS & DON'TS
GERELATEERDE ARTIKELEN
|
|||||||||||||||||||||||||||||||
DIT IS GEWELDIG - DEEL 1De Mens Heeft Eindelijk De Oceaan Verneukt
TEKST DOOR THOMAS MORTON,
FOTO’S VAN JAKE BURGHART IIk ben niet een van die gasten die mensen op feestjes in een hoekje duwt om tegen hen tekeer te gaan over biodiesel, ook ben ik niet iemand die mensen “fucking idioten” noemt als ze sceptisch zijn over de opwarming van de aarde. Maar ik moet je er ook op wijzen dat ik niet meteen het “Fuck de Walvissen” type ben. Het probleem met al die dikdoenerij, aan weerszijden van het ecologiedebat, is dat niemand echt weet waarover hij praat. Men probeert, op goed geluk, meningen te vormen over klimaatsverandering, overbevolking en het olieprobleem, gebaseerd op minuscule statistische afwijkingen waar zelfs de betrokken wetenschappers niet alles van begrijpen. Door al het geroep en het politieke gedoe rondom de kwesties worden de feiten zo verdraaid dat je soms gewoon hoopt dat er iets groots en onomkeerbaars gebeurt, waarover iedereen het eens zou zijn. Een tastbaar bewijs waarvan je simpelweg kunt zeggen: “Zie je wel, we gaan naar de kloten.”  Nu wil het toeval dat ik zo’n bewijs heb. Er is een stuk in de Stille Oceaan ter grootte van Frankrijk dat onherroepelijk volgepropt is met afval dat nooit zal verdwijnen. En ik heb het met mijn eigen ogen gezien. Zaak gesloten. O, je wilt meer horen? Ok. In het midden van de jaren 90 zeilde Charles Moore met zijn catamaran terug van Hawaï naar Californië toen hij besloot om door het centrum van de Noord-Pacifische maalstroom te varen. Deze maalstroom is een enorme draaikolk van stromingen rond een constant hoge druk-gebied—als je de rest van de Stille Oceaan beschouwt als een gigantisch toilet, is dit de plaats waar de drol ronddrijft voordat hij wordt weggespoeld. Boten proberen deze plaats te mijden aangezien het in principe een windloze, dodelijke val is. Toen Moore er zich een weg doorheen baande, was er niets anders dan hijzelf, zijn bemanning en een eindeloze hoeveelheid drijvend afval. Zolang het al bestaat, is het midden van de maalstroom een natuurlijk verzamelpunt geweest voor allle ronddrijvende vuiligheid in dit deel van de oceaan. Lang geleden draaide alle rommel door het midden van de maalstroom en werd afgebroken (want in de vorige eeuw was alles nog biologisch afbreekbaar) in een voedingrijke smurrie die de perfecte snack vormde voor vissen en kleine ongewervelden. Daarna gingen we alles van plastic maken en ging alles naar de kloten. Het probleem met plastic is dat, tenzij je het zo hard in elkaar perst om er een diamant van te maken, het nooit volledig desintegreert. Na een bepaalde tijd wordt plastic afgebroken tot de polymeren waaruit het is opgebouwd, maar die kleine rotzakjes blijven dan nog steeds rondhangen. Dat betekent dat, met uitzondering van een kleine hoeveelheid plastic dat speciaal ontworpen is om biologisch afbreekbaar te zijn, elke synthetisch molecule ooit gemaakt, nog steeds bestaat. Behalve het kleine percentage dat in netten terechtkomt of op het strand aanspoelt, baant elk stuk plastic dat ooit in de Stille Oceaan viel zich een weg naar het midden van deze maalstroom, waar het op dit moment ronddrijft. Na meer dan een week te hebben toegekeken hoe het afval tegen de rand van zijn boot klotste, besloot Kapitein Moore om zijn boot om te bouwen tot een onderzoeksvaartuig om daarmee elk halfjaar de maalstroom te bezoeken om er het afval te bestuderen.  Ik ging mee op zijn laatste reis, samen met een gescheiden dokter van een jaar of 40 en een Mexicaanse scheikundige en moeder van twee als bemanning. Het was net een familievakantie, maar dan wetenschappelijk en met veel meer tegenslagen. De afvalvlek ligt op één van de meest afgelegen spots ter wereld. Je moet een dikke week zeilen om er te komen. Als je even stilstaat bij hoe zwaar een gemiddelde dagreis in de auto kan zijn, kun je je voorstellen wat zeven dagen op een boot van 17 meter met je hersenen doet. Eerst verdwijnt het land uit zicht, dan de andere schepen, daarna zie je niets meer dan eindeloze golven en af en toe een zeevogel, wat al snel even opwindend wordt als een UFO spotten. Net op het punt dat je voor elke vogel in de scheepsalmanak een apart liedje hebt gevonden, en bezig bent ze samen te voegen tot een heuse zeevogelopera, krijg je het afval in zicht.  Ik ging er vanuit (zonder mij te baseren op onderzoek of gezond verstand) dat er een opeenhoping van afval moest zijn waar de kapitein ons naartoe stuurde, maar dit was (jammer genoeg) niet het geval. De patronen van het afval veranderen met de stromingen, dus moet je de boot gewoon in een bepaalde richting sturen en ‘hopen’ op vuilnis. Om de zoveel tijd kwamen we verschillende stukken afval tegen die gezamelijk ronddreven, maar meestal was het gewoon een gestage stroom afval, waarbij de stukken één voor één voorbij dreven. In het begin viel dat een beetje tegen, maar denk eraan dat we een haarfijne koers vaarden, dwars door één van de grootste open wateroppervlakten. Het feit dat we tijdens het grootste deel van de reis niet uit het raam konden kijken zonder een stuk afval voorbij te zien dobberen, doet het ergste vermoeden voor een aantal andere locaties in de oceaan. De eerste paar keer dat we vuilnis tegenkwamen, stopten we de boot om het op te vissen. Daarna plukten we gewoon elk stuk afval uit het water dat we voor onze boot kregen. Tenslotte grepen we gewoon naar alles wat er interessant uitzag. Een deel van het drijvend afval bestaat uit cool spul dat van vrachtschepen is gevallen, zoals volledige kratten met hockeymaskers of Nikes. Misschien heb je gelezen over de vracht rubberen eendjes die verloren raakte in een storm in 1992 en die door oceanografen gebruikt werd om stromingen duidelijker in kaart te brengen. Ik denk dat dit misschien een lichtpuntje is in deze situatie, hoewel het iets heeft als AIDS en cholera bedanken voor alle vooruitgang die de wetenschap en epidemiologen erdoor hebben geboekt. CONTINUED DIT IS GEWELDIG | 1 | 2 |
| |||||||||||||||||||||||||||||||||
