TRAGISCH EN HILARISCH – TYSON, VOOR TYSON, DOOR TYSON, MET TYSON

Regie: James Toback
Nu verkrijgbaar op dvd

Mike fucking Tyson? Serieus? Is dat echt de meest interessante persoon die je kon vinden voor een documentaire? Mike Tyson die anderhalf uur lang over Mike Tyson praat, wie de fuck wil dat nou zien? Een halfgare bokser met een infantiel stemmetje en het intellect van een draaiorgel. Die gast die de ene helft van zijn hersencellen in de ring heeft laten liggen en de andere helft verloren is aan drank en drugs. Heeft die echt iets te melden? We zullen zien.

Zoals je misschien al hebt kunnen raden gaat Tyson over het levensverhaal van Mike Tyson. Nou doe ik wel een beetje denigrerend over de man, maar hij is natuurlijk wel één van de beste boksers ooit. Geloof me, ik zou dit ook niet zeggen als hij in de buurt was. Ik denk dat hij mijn hoofd zou kraken als een walnoot. Gelukkig zit hij aan de andere kant van de wereld, heeft hij mijn adres niet en volgens mij kan hij ook niet zo goed lezen. Dus ik ben niet bang van hem.

Goed, het is dus een documentaire met Mike himself in de hoofdrol. Hij is ook de enige die geïnterviewd wordt en daar ligt ook meteen het eerste manco. Er is compleet geen kritische noot terug te vinden over Tyson. Er is helemaal niemand die tegenwicht biedt wanneer hij begint over zijn drugsgebruik of zijn veroordeling wegens verkrachting. Okay, Mike spreekt, voor zover ik kan inschatten, open en eerlijk over zijn leven maar toch vraag je je af of hoe eerlijk hij precies is. Ik bedoel, hij heeft in zijn leven wel ergere dingen gedaan dan liegen op camera, dat valt echt niet buiten zijn straatje.

Het tweede probleem is Mike zelf. Nou was hij volgens mij nooit het scherpste potlood uit de doos maar ergens heeft hij ook nog een flinke portie grootheidswaan opgedaan. Combineer dat met een paar duizend stoten tegen zijn hoofd en het resultaat is dat je de hele film lang tegen een kleuter aan zit te kijken, compleet met bijpassende redeneringen en stemgeluid. Hij heeft de president van Istanboel ontmoet, hij wilde eigenlijk hartjes laten tatoeëren op zijn tronie en hij heeft vijf jaar lang geen seks heeft gehad omdat hij dacht dat hij daar beter van ging boksen. Je zou het haast zielig gaan vinden voor hem, ware het niet dat ik uit principe geen medelijden heb met miljonairs.

Maar Tim, hoor ik jullie zeggen, is er dan helemaal niks goeds aan deze documentaire? Nou beste lezers, dat is er gelukkig wel. De gebruikte archiefbeelden van Tyson’s vroege gevechten zijn episch. Je kunt zeggen wat je wil, maar de man was echt een boksmachine. Ongelofelijk hoe snel hij zijn stoten combineert en zijn tegenstander door de grond mept. De beelden van de Youth Olympics van 1980, waar een veertienjarige Mike zijn tegenstander binnen acht [sic] seconden K.O. slaat is meer dan indrukwekkend. Zo zijn er nog meer beelden waardoor je toch een beetje respect begint te krijgen voor de man. Hij kon het wel. Ooit.

Des te groter is de tragiek als hij begint te verliezen. Drank, drugs en vrouwen verneuken hem, gecombineerd met de eerder genoemde grootheidswaan, een flinke dosis zelfoverschatting en een gebrek aan training. En dat maakt Tyson zo’n tragisch figuur. Hij had de boeken in kunnen gaan als de beste bokser ooit. Maar het is zijn eigen schuld dat we hem herinneren als loser, verkrachter en oor-afbijter. De man verdient beter, dat is zeker, maar als hij iemand de schuld wil geven moet hij toch echt in de spiegel gaan kijken.

En dan nu de conclusie. Moeten jullie nu wel of niet deze film gaan bekijken? Ik zou zeggen van wel. Ik heb toch negentig minuten geboeid zitten kijken naar een man die zijn hele leven blootlegt voor de camera. Ik heb gelachen om zijn debiele uitspraken en kromme logica. Ik zag zijn hoogte -en dieptepunten en uiteindelijk ben ik meer te weten te komen over de man die Mike Tyson is. Dus download of koop de film en vorm je eigen oordeel. En dat zeg ik heus niet omdat ik bang ben dat hij binnenkort voor mijn deur staat.

TIM SPRENGERS

Titel: Tyson
Regie: James Toback
Nu verkrijgbaar op dvd
Distributeur: A-Film